Χαιρετισμός για εκδήλωση ΤΟ.ΣΥΝ. Καλαμαριάς  (27.04.09)
«Αστικές Περιβαλλοντικές Παρεμβάσεις»

Είναι ιδιαίτερη χαρά που παραβρίσκομαι σήμερα εδώ ανάμεσα σε συναδέλφους, και ανάμεσα σε νέους που για ακόμη μια φορά αποδεικνύουν ότι η νεολαία ενδιαφέρεται, δρα και στέκεται απέναντι στις προκλήσεις της εποχής με τρόπο ουσιαστικό και, προπάντων, επιστημονικό.
Στην Ελλάδα δυστυχώς έχουμε μείνει πολύ πίσω σε ό,τι αφορά θέματα αστικών περιβαλλοντικών επεμβάσεων. Κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα παράξενο αναλογιζόμενοι το γεγονός ότι πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη όχι μόνο κρατούν τραγικές πρωτιές σε ό,τι αφορά την ποιότητα ζωής των πολιτών σε σχέση με το αναλογούν σε κάθε κάτοικο πράσινο και την ατμοσφαιρική ρύπανση, αλλά και σε σχέση με τoν ενεργοβόρο και περιβαλλοντικά επιζήμιο τρόπο λειτουργίας τους.
Έχουμε φτάσει δυστυχώς να παλεύουμε για το αυτονόητο.
Συζητάτε σήμερα για τον ενεργειακό σχεδιασμό ανοικτών χώρων, και, δυστυχώς, ακόμα να διαμορφωθεί ένα συγκεκριμένο σχέδιο αξιοποίησης ενός μεγάλου αριθμού αξιοποιήσιμων ανοιχτών και ελεύθερων χώρων στην πόλη μας, με πρώτα τα στρατόπεδα που δεν χρησιμοποιούνται πλέον από το ΥΠΕΑ.
Συζητάτε για επεμβάσεις για την βελτίωση της ενεργειακής συμπεριφοράς υφιστάμενων κτιρίων και δυστυχώς το πλαίσιο για τις επιδοτήσεις από το Υπουργείο Ανάπτυξης για μετατροπές που θα μειώνουν την ενεργειακή κατανάλωση στο μισό για τα ελληνικά νοικοκυριά έχει ακόμα αδιευκρίνιστα σημεία. Μένει να καθοριστεί το ποσοστό με το οποίο θα επιδοτείται ένα ελληνικό νοικοκυριό μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος, ενώ δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη αν το υπόλοιπο ποσό που θα καταβάλει ο ιδιώτης θα φοροαπαλλάσεται ή όχι (σχετικές διαβουλεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη στο Υπουργείο Οικονομίας). Στη Γερμανία πάντως, δαπάνη 6000-7000 ευρώ για την ενεργειακή αναβάθμιση μιας κατοικίας αποφέρει μείωση φορολογίας κατά 600-700 ευρώ. Δυστυχώς, στην Ελλάδα έχει καταργηθεί ακόμη και η ενίσχυση για τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, ουσιαστικά εμποδίζεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε κατοικίες, ενώ όλα τα προϊόντα εξοικονόμησης ενέργειας υπάγονται στην ανώτερη κλίμακα του ΦΠΑ. Χωρίς κίνητρα είναι πρακτικώς αδύνατο να εφαρμοστεί η Κοινοτική Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων που ψηφίστηκε τον Μάιο του 2008. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο θεσπίζει την υποχρέωση όλων των κατοικιών (πρώτα των νεόδμητων και σταδιακά των παλαιότερων) να εκδώσουν Δελτίο Ενεργειακής Ταυτότητας, ύστερα από μελέτη του Ενεργειακού Επιθεωρητή.
Και τα φωτοβολταϊκά και οι ηλεκτρικές στέγες αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναδεικνύει τη γραφειοκρατική δυσκοιλιότητα της χώρας μας σε ό,τι αφορά την επένδυση σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Ουδείς διανοείται να βάλει φωτοβολταϊκό στην ταράτσα του και να πουλά την παραγόμενη ενέργεια στην ΔΕΗ, αφού η σχετική φορολογική νομοθεσία τον αντιμετωπίζει ως επιτηδευματία. Τον υποχρεώνει δηλαδή να θεωρήσει βιβλία στην εφορία και να υποβάλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ. Κι όμως, ο Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων ορίζει ότι «απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης αποδείξεων λιανικής πώλησης αγαθών και υπηρεσιών οι επιτηδευματίες φυσικά πρόσωπα, που πραγματοποίησαν κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο έσοδα μέχρι 10.000 €». Η ρύθμιση αυτή θα μπορούσε πρακτικά να καλύπτει όλους τους οικιακούς καταναλωτές, αφού τα ετήσια έσοδα ενός μικροπαραγωγού πράσινης ενέργειας από ένα φωτοβολταϊκό 5 KWp, είναι σε κάθε περίπτωση μικρότερα από τα αναφερόμενα στη ρύθμιση. Δυστυχώς, όμως, η ρύθμιση αναφέρεται σε «λιανική» πώληση αγαθών, ενώ η πώληση ηλεκτρισμού προς τον ΔΕΣΜΗΕ ή τη ΔΕΗ θεωρείται «χονδρική» από το Υπουργείο Οικονομίας. Άλλες χώρες (πχ Γερμανία) δεν κολλάνε σε τέτοιες διατυπώσεις, αλλά το δικό μας Υπουργείο Οικονομίας φαίνεται να θεωρεί πως η απόδοση ΦΠΑ είναι επιβεβλημένη.
Σε έρευνα της HSBC φαίνεται ότι το μόνο πρόγραμμα που έχει ανακοινώσει η Ελλάδα από την έναρξη της κρίσης έως σήμερα είναι το πακέτο των 28 δις ευρώ για την ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών, στο οποίο δεν υπάρχει η παραμικρή δέσμευση εκ μέρους των πιστωτικών ιδρυμάτων να χρηματοδοτήσουν πράσινες επενδύσεις. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σε μια μικρή κατηγορία χωρών που δεν πρόκειται να διαθέσουν παρά ελάχιστα ευρώ από τα πακέτα ανάκαμψης των οικονομιών τους σε πράσινες δράσεις.
Νομίζω ότι αυτό που διαφαίνεται τελικά είναι ότι το όλο ζήτημα αποτελεί ένα πρόβλημα φιλοσοφίας ζωής και πολιτικής βούλησης για αλλαγή.
Σας ευχαριστώ και εύχομαι κάθε επιτυχία στην σημερινή ημερίδα.
Εύα – Ευδοξία Καϊλή